Lublin – tytułem wstępu.

Może pamiętacie jak opisując swój marcowy pobyt w Wiedniu stwierdziłam że spędziłam miło czas, absolutnie nie żałuję że tam pojechałam, ale zabrakło mi czegoś. Otóż dokładnie to czego nie było wg mnie w Wiedniu, Lublin ma pod dostatkiem – magię i klimat. Już kiedy wieczorową porą taksówkarz objechał wkoło Rynek rozświetlonymi tajemniczo wąskimi uliczkami, wiedziałam że to miasto mnie oczaruje – i tak się stało.

Lublin wieczorem - Brama Krakowska
Pierwsze zdjęcie – w drodze do sklepu zaraz po przyjeździe, żeby zaopatrzyć się w Cydr Lubelski. Za Bramą Krakowską bowiem mieszczą się długo otwarte sklepy Zajączek i Kropka.

2 lata temu Lublin hucznie obchodził 700 lecie nadania praw miejskich przez Władysława Łokietka. Oczywiście jego historia jest dużo starsza – pierwsze oznaki zasiedlenia datują się na koniec III tysiąclecia p.n.e. Zalążek przyszłego miasta ukształtował się w VI wieku na wzgórzu Czwartek, rozprzestrzeniając się potem na okoliczne wzgórza. Pierwsza pisemna wzmianka o Lublinie pochodzi z kroniki Wincentego Kadłubka z XII wieku, dopiero jednak po nadaniu praw miejskich nastąpiło wyraźne ożywienie gospodarcze i rozwój miasta. W 1341 roku po najeździe Tatarów, król Kaziemierz Wielki nakazał budowę zamku i murów obronnych. To oczywiście nie jest ten zamek który możecie kojarzyć ze zdjęć czy pocztówek, został on bowiem dwa razy zniszczony i ponownie zbudowany w całkiem innym stylu.

Zamek Lubelski circa 1800
Zamek w 1854 roku

Koniec XIV i początek XV wieku to gwałtowny rozwój dzięki innemu znanemu władcy, Władysławowi Jagielle, który tam właśnie wybrany został na króla Polski. Nadał on Lublinowi rozliczne przywileje i wkrótce kwitł w nim handel między Polską a Litwą. Celowo nie wspominam o bardzo licznej ludności żydowskiej która osiedlała się tu już od 1316 roku bo o tym będę wiecęj pisać w kolejnych postach. XVI wiek to chyba najlepszy czas w dziejach miasta – w 1569 roku podpisano tam słynna Unię Polsko -Litewską i tam też w tym samym roku odbył się drugi w dziejach kraju hołd pruski. Liczne pożary trawiące stare drewniane budynki spowodowaly konieczność przebudowy Starego Miasta w stylu zwanym renesansem lubelskim.

Zamek Lubelski obecnie
Zamek obecnie – inny prawda?

XVII wiek to upadek zapoczątkowany wojnami z Kozakami i Szwedami, poglębiony rozbiorami Polski. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Lublin zostaje tymczasową stolicą kraju i zaczyna budzić się ze stagnacji co przerwie II wojna światowa. Na zamku zainstalowało się Gestapo, zaczeły się czystki na lubelskiej inteligencji i oczywiście masowe egzekucje Żydów. W 1944 roku po wyzwoleniu Lublin znów cieszył się chwilowym tytułem stolicy. W okresie PRL-u miasto się rozwinęło choć lata 80-te to Solidarność i strajki.

Lublin
Panorama Lublina kiedyś…
Lublin 1820
I w 1820 roku
Lublin panorama
I obecnie (widok z donżonu na zamku)

Trudno mi stwierdzić po tak krótkim pobycie jak miasto ma się teraz i jak się tam żyje. Na pewno stawia się na turystykę – Lublin reklamuje się jako Miasto Inspiracji i jest organizatorem wielu festiwali i imprez kulturalnych mających przyciągnąć gości – jedne z najbardziej znanych to Carnaval Sztukmistrzów i Jarmark Jagielloński. Na szczęście w okresie kiedy ja tam byłam ulice były prawie wymarłe 🙂

Są takie miejsca gdzie po prostu czuje się to coś w powietrzu i w murach, gdzie można się przenieść wyobraźnią w przeszłość i stulecia, które odcisnęły piętno na domach, na ulicach, na drzewach wkoło – otaczają nas jak powiew wiatru. Taki jest właśnie Lublin a konkretnie Stare Miasto, gdzie wydaje się że po wejściu do tajemniczej bramy człowiek znajdzie się w innym wymiarze.

Mam słabość do bram 😉

Ile razy obeszłam go w te i we wte? Nie pamiętam, pewnie z 30 razy, za każdym razem z taką samą przyjemnością. Nieliczni mieszkańcy wracający z Kościoła czy spacerujący z dziećmi bardzo kulturalni, dzieci jakieś dobrze wychowane – kilka razy słyszałam: nie biegajcie, pani robi zdjęcie, i dzieci stawały jak skamieniałe. Za to za murami od strony Bramy Krakowskiej inny świat – taka trochę żulerka (a nawet miejscami bardzo) I wiecie co, to też ma koloryt. O dziwo żulki na Stare Miasto się nie zapuszczają, to niesamowite jak wyraźnie przebiega ta granica – do bramy ę ą, za bramą twarze zniszczone i pokiereszowane i małpeczka lubelskiej w dłoni. Ostatniego dnia wychodziłam rano przez tę właśnie bramę i widzę dwoje przedstawicieli tegoż środowiska, płci obojga, jak już wstawieni chwiejnym krokiem wkraczają na szacowny bruk Starego Miasta co mnie bardzo zdziwiło. I nagle ona łapie go za rękę i mówi głosem Himilsbacha: Stasiu, myśmy tu źle weszli, wracamy się…

Mam Wam bardzo dużo do opisania w kolejnych postach i mam nadzieję że zdołam przekazać choć trochę tej magii jaką odczułam w Lublinie. A do tego bardzo przypomina on włoskie miasteczka, do złudzenia 🙂

Lublin
Przecieram oczy ze zdumienia bo trudno uwierzyć że nie jestem w Italii

Naczytałam się że na lotnisku w Lublinie taksówki nie stoją na zewnątrz tylko trzeba je zamówić przy okienku – nieaktualne. Kurs do centrum kosztuje między 37 a 53 złote (polecam Eko Taxi)- około 20 minut. Pewnie że jest transport autobusowy ale podróżowałam na burżuja 😉
Nocowałam w 2 poziomowym apartamencie w sercu Starego Miasta – Boutique Residence. Bardzo polecam.
Jakby ktoś spędzał w Lublinie więcej czasu to z Dworca Autobusowego zaraz koło zamku można pojechać w wiele interesujących miejsc – na przykład do Zamościa, Sandomierza, Nałęczowa czy Kazimierza Dolnego. Do Zamościa pojechałam z sentymentu (bo byłam tam raz 25 lat temu) i nie podobało mi się – rynek wygląda jak dekoracja zrobiona na potrzeby filmu. Ja wiem że lista Unesco itepe, ale brak temu rynkowi duszy.

19 uwag do wpisu “Lublin – tytułem wstępu.

  1. Jaga

    Czekam na resztę wpisów i obiecuję aktywnie komentować ponieważ urodziłam się w Lublinie, spędziłam tam 7 studenckich lat (tak długo bo studiowałam i studiowałam, ale to długa historia, dziś uważam, że nie ilość tytułów się liczy).
    Mieszkałam w Lublinie do 2012 roku i owszem Stare Miasto zawsze miało unikalny klimat ale dopiero będąc tam 2 lata temu zobaczyłam ile się zmieniło i to na lepsze.
    Za moich studenckich czasów strach było zapuszczać się w Jezuicką czy wchodzić w bramy na Lubartowskiej (dosłownie w każdą). Na Lubartowskiej w biały dzień wyrywano torebki i lokalne żuliki miały swoje bazy wzdłuż Lubartowskiej i właśnie na Starym Mieście.
    Obecnie jest o połowę kamienic więcej wyremontowanych niż jakieś 10 lat temu.
    Hotel Alter (5 gwiazdek) Rezydencja Waksman tuz za Brama Grodzka, dawna ochronka dla dzieci zydowskich i inne – pamiętam jak remontowano te kamienice i jak wyglądały przed remontem. Był zakaz wejścia do tych kamienic a nawet zbliżania.
    Wiele kamienic miały nieuregulowany status i nie można było przeprowadzić remontów. Poza tym po wojnie gdy Stare Miasto opustoszalo po zydowskich mieszkanacach ulokowano tam ubogich mieszkancow miasta, zeby nie powiedziec margines. Nic sie tam nie remontowalo i przez kilkadziesiat lat po wojnie niektore kamienice nie mialy kanalizacji!
    Jest grupa na facebooku Uroczy Lublin i czasem wrzucaja naprawde fantastyczne perelki, stare zdjecia, unikalne zaulki itp.
    Beata Kozidrak wychowała się w kamienicy przy Bramie Grodzkiej tej przylegającej do schodów którymi wchodzi się od Placu Zamkowego w kierunku Bramy. Zapachy też tam bywają różne.
    Lublin się zmienia i to na dobre, ale nadal jest taki trochę zaściankowy, z kompleksem chyba tej wschodniosci, Polski B niestety…
    Mieszkając od 5 lat w Krakowie uważam, że Kraków jest przereklamowany i zadeptany przez turystów a Lublin bardzo taki świeży, inspirujący tylko zaniedbany, wciaz za malo reklamowany i poza Starym Miastem i może częścią Śródmieścia, Ogrodem Saskim niewiele jest ciekawego. LSM i Czechów to blokowiska choć mające urok szczególnie LSM. Reszta jak chyba w każdym mieście.

    Polubione przez 1 osoba

    1. Dziekuje za komentarz, mialam nadzieje ze ktos kto jest z Lublina napisze o tym jak bylo kiedys I dorzuci troche ciekawostek:) tak, czytalam troche przed wyjazdem na roznych forach jak duzo sie zmienilo i zmienia na lepsze:) powiem Ci ze miasto mnie tak zainspirowalo ze zdobylam wspomnienia Porazinskiej ktora sie tam urodzila I spedzila dziecinstwo bo chcialam wiedziec jak tam bylo przed wojna oczami mieszkanca (niestety oczami dziecka bardzo optymistycznie I bezproblemowo) 🙂 Mam nadzieje ze ta przemiana bedzie kontynuowana choc to zaniedbanie I walace sie kamienice stanowia tez swoisty urok. Zaraz przenosze sie na fejsbuk sprawdzic te grupe!

      Polubienie

      1. Jaga

        Jeżeli chodzi o książki o Lublinie to polecam serię o komisarzu Maciejewskim Marcina Wrońskiego.
        http://lubimyczytac.pl/cykl/1610/komisarz-maciejewski
        Akcja dzieje się w głównie w dwudziestoleciu międzywojennym ale zahacza o czas wojny i początki PRL. Akcja rozgrywa się na ulicach Lublina. Posterunek ulokowany jest na rogu ulic Staszica i Zielonej na tyłach Placu Litewskiego. Ja spędziłam 5 lat na Placu Litewskim więc mam niesamowity sentyment.
        Może nie jest to literatura wysokich lotów, ale dość wiernie oddaje klimat Lublina, podejrzany element. Ja tam nawet wyczuwam smród Czerniejówki 🙂 Autor pochodzi z Lublina i dość autentycznie oddał klimat. Zgadza się topografia – wymienia ulicę Jezuicką i Niecałą oraz nieistniejące już obiekty w Śródmieściu.
        Nie przepadam za kryminałami ale w przygody Zygi się wciągnęłam choć dopiero czytam 3cią część (od kilku miesięcy wprawdzie), ale jak się wciągnęłam w poprzednie części to czytałam do 2 w nocy aby dokończyć.
        Plac Litewski mi się niestety nie podoba. Stał się wybetonowaną pustynią no i nie ma już baobabu czyli topoli czarnej.

        Polubione przez 1 osoba

  2. Piotr Jankowski

    Zamek inny, bo fotografia jest z innej strony (od strony dzisiejszego placu) niż obraz z 1854 r. (od strony łąk, kaplicy zamkowej) – jeśli na obrazie jest w ogóle zamek, bo moim zdaniem jest to kościół oo. Dominikanów 🙂 p-am

    Polubione przez 1 osoba

  3. laudate44

    Z ciekawością przeczytałem Twoje wrażenia z pobytu w Lublinie, bo kiedyś tam mieszkałem (lata 90-te) a kiedy zdarza mi się to miasto odwiedzać, doznaję estetycznego pomieszania, bo na stare klisze nakłada się obecny wygląd i atmosfera miasta. Plac Litewski i część Krakowskiego rzeczywiście zeszpecone ostatnią “modernizacją”. Za to ul. Grodzka, przy której mieszkałaś, zmieniła się zdecydowanie na plus. Wypiękniał Lublin przez 25 lat, ale nie żałuję, że wyjechałem… Teraz mieszkam w Dublinie. Serio 🙂

    Polubione przez 1 osoba

    1. Mieszkalam w kamienicy przy Rynku:) ja mam jakies problemy z pamiecia w takich wypadkach, bo na przyklad jakies 30 lat wtecz bywalam a Krakowie co miesiac a teraz nie moge porownac co sie zmienilo bo nie pamietam jak wtedy miasto wygladalo…I we Wroclawiu bylam 25 lat temu I rok temu I tez pustka …nie wiem z czego to wynika. Wolalabym pamietac I porownac:)

      Polubienie

  4. Bardzo to ciekawe, jak opisujesz Lublin. Dla mnie lublinianki, to fajne móc przeczytać, że komuś się podobało, że nie uważa czasu spędzonego tu, za stracony. I jeszcze fajnie, jak się wie, o czym piszesz. Urodziłam się w Lublinie i do czasu, kiedy musiałam z niego wyjechać, nie doceniałam jego piękna:) Tak to chyba właśnie jest, że nie doceniamy tego, co mamy. Po 4 latach wróciłam i rzuciłam się wtedy na ten Lublin jak szalona, chodziłam na spacery, wycieczki, czytałam o nim co tylko mogłam. Teraz znowu mieszkam gdzie indziej, dlatego takie wpisy, jak Twój, to miód na moje serce:-)
    Pozdrawiam serdecznie i idę czytać pozostałe notki.

    Polubione przez 1 osoba

      1. A Ty bardzo ciekawie piszesz, powaga. O miejscach, których nie znam lubię czytać, gdy się tam wybieram, ale o miejscach, w których byłam bardzo lubię, bo sobie przypominam, bo może coś mi umknęło, bo może czegoś po prostu nie zauważyłam patrząc w inną stronę:)
        Jak tego smoka. On musi być u nas od niedawna.

        Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.